Əhli-Beyt (əleyhimus səlam) – Beynəlxalq Xəbər Agentliyi- ABNA: Guardian-ın baş xarici siyasət analitiki Saymon Tisdall əlavə edib: Bu ay ABŞ qüvvələrinin Kabildən problemli və xaotik şəkildə çıxarılmasından beş il ötür. 11 sentyabr 2001-ci il hücumlarına cavab olaraq NATO tərəfindən dəstəklənən Əfqanıstana hərbi müdaxilə və işğal indi əsasən uğursuzluq kimi qəbul edilir.
İşğal 2400-dən çox ABŞ əsgərinin, 450 Britaniya əsgərinin və on minlərlə (dəqiq sayı məlum deyil) mülki şəxsin həyatına başa gəldi. Əfqanıstan Qərb müdaxiləsi və düşünülməmiş dövlət quruculuğu üçün nümunə oldu. Bu, ilk dəfə Vyetnam müharibəsi zamanı ortaya çıxan "əbədi müharibə" ifadəsinin nümunəsi idi.
Əgər bu xəbərdarlıq hekayəsinin uzunmüddətli dəyəri olsaydı, heç bir əldə edilə bilən məqsəd və ya çıxış strategiyası olmadan sonsuz və əsassız müharibələrə tələsən siyasətçilər və hərbi generallar üçün bir maneə olardı.
Müəllif qeyd etdi: Təəssüf ki, sonsuz müharibələrin ibrət dərsi İraq müharibəsindən də alınmadı; ABŞ və Böyük Britaniya tərəfindən 2003-cü ildə həyata keçirilən və 2011-ci ildə geri çəkilən və böyük ziyana səbəb olan işğal. İndi isə bu fəlakətli model Donald Trampın İrana hücum etmək kimi axmaq qərarı ilə təkrarlanır; əvvəlcə "mini-tur" adlandırdığı müharibə artıq altıncı ayındadır.
Bu kabusun yenidən baş verməsi heç bir məntiqlə əsaslandırıla bilməz. Bəzi müharibələrin təcililiyinin səbəblərindən başqa, cavab Amerikanın xarici təhdidlərin səviyyəsi və miqyası ilə bağlı davamlı şişirtmələrində və yanlış təsəvvürlərində, siyasi vicdansızlıqda, milli qürurda, sadəlövhlükdə və yersiz idealizmdədir.
Keçmiş redaktor və Ağ Evin keçmiş müxbiri daha sonra soruşdu: "Amerika siyasətçilərini nəzarət edə bilmədikləri və müntəzəm olaraq uduzduqları xarici müharibələrə qarışmağın bədəlini ödəməyə başqa nə məcbur edir?"
O cavab verdi: Qorxu mənasını verən təhlükəsizliksizlik bütün Amerika müharibələrinin ortaq məxrəcidir. Tramp, keçmiş ABŞ prezidenti Corc Buş və İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu kimi, İran təhlükəsinin təcililiyini və mövcudluğunu bilərəkdən və kobudcasına şişirdib. 2003-cü ildəki İraqda olduğu kimi, İranda da heç bir nüvə silahı yoxdur və onun bu cür silahlar axtardığına və ya əldə etməyə çalışdığına dair heç bir dəlil yoxdur.
Burada yenə də təkrarlanan bir paradoks var: dünyanın ən güclü ölkəsi qorxudan hələ də xəyali təhdidləri real hesab edir və onlarla mübarizə aparır.
Trampın Venesuela, Kuba, Kolumbiya, Panama və hətta Qrenlandiya kimi zəif qonşularına qarşı güclü və dominant düşmənçiliyi Amerika siyasətində uzun müddətdir davam edən bir modelin bir hissəsidir.
Demokratiyanın təşviqi ilə bağlı humanitar ideyalardan imtina etməklə, Tramp təkcə geosiyasi deyil, həm də iqtisadi cəhətdən dominantlıq etməyə çalışır. O, Ukrayna və Qəzzadakı müharibələrdən qazanc əldə etməyə çalışıb. Onun Hörmüz boğazına diqqəti həm də təhlükəsizlik siyasətinin həmişə maliyyə və kommersiya maraqları ilə iç-içə olduğunu göstərir.
Sizin rəyiniz