Əhli-Beyt (əleyhimus səlam) – Beynəlxalq Xəbər Agentliyi- ABNA: Brukinqs İnstitutunun baş elmi işçisi və Co Bayden administrasiyası dövründə ABŞ Milli Təhlükəsizlik Şurasının Strateji Planlaşdırma İdarəsinin keçmiş direktoru Tomas Rayt, "The Atlantic" nəşrində dərc olunan məqaləsində hadisələrin gedişini təhlil edərək yazır ki, Tramp Fransada keçirilən G7 sammitinin yekun iclasında atəşkəsi qəbul etməsinin səbəbini belə izah etmişdi: bombardmanların davam etdirilməsi nəinki Hörmüz boğazının yenidən açılmasına gətirib çıxarmayacaq, əksinə, fövqəladə enerji ehtiyatlarının azalması və ticarət gəmilərinin bu su yolundan uzaqlaşması nəticəsində qlobal iqtisadiyyatı böhranla üz-üzə qoyacaq.
Raytın yazdığına görə, ABŞ Prezidenti həmin vaxt hətta strateji ehtiyatların bir neçə həftə ərzində tükənə biləcəyi barədə xəbərdarlıq etmiş və 1929-cu il Böyük Depressiyasına bənzər iqtisadi böhranın təkrarlanacağından narahatlığını ifadə etmişdi. Lakin cəmi bir neçə həftə sonra o, İrana qarşı hücumların bərpa olunması barədə göstəriş verdi. Həmin hücumlar İranın nəqliyyat, enerji və hərbi infrastrukturunu hədəfə aldı və Tehranın ABŞ bazalarına raket və pilotsuz uçuş aparatları ilə cavab zərbələri, eləcə də Hörmüz boğazında ticarət gəmilərinə hücumlarla müşayiət olundu.
Amerikalı tədqiqatçı hesab edir ki, Tramp indiyədək bu iki yanaşma arasındakı ziddiyyəti izah edə bilməyib. Çünki o, əvvəllər etiraf etmişdi ki, hərbi vasitələr ABŞ-nin əsas məqsədi olan Hörmüz boğazının açıq saxlanılmasını təmin etməyə qadir deyil. Buna baxmayaraq, indi yenidən eyni yolu seçib və ümid edir ki, iqtisadi təzyiqlər ABŞ-dən əvvəl İranı geri çəkilməyə məcbur edəcək.
Rayt atəşkəsin pozulmasının əsas səbəbini də tərəflər arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı razılaşmanın fərqli şəkildə şərh edilməsində görür.
Onun sözlərinə görə, Vaşinqton hesab edirdi ki, İran 60 gün ərzində heç bir rüsum almadan bütün ticarət gəmilərinin sərbəst keçidini təmin etməlidir. Lakin Tehran bu razılaşmanı boğazda keçidlərin idarə olunması və nəzarət səlahiyyətini özündə saxlamaq kimi şərh edib və gəmilərin yalnız özünün təsdiq etdiyi marşrutlar üzrə hərəkət etməsinə çalışıb.
Sizin rəyiniz