Əhli Beyt (əleyhimus səlam) Beynəlxalq Xəbər Agentliyi – ABNA: Azərbaycanda sosial problemlərin miqyası barədə rəsmi rəqəmlərlə müstəqil təhlillər arasında ciddi fərq var. Dövlət siyasətinə dəstək isə sorğularda yüksək görünür, lakin son hicab qadağası etirazları bunun mürəkkəb olduğunu göstərir.
Sosial problemlərin miqyası
Rəsmi və müstəqil rəqəmlər Yoxsulluq səviyyəsini 5% vs. real göstərirlər.
Rəsmi mövqe: Prezident və iqtisadiyyat naziri yoxsulluğun 49%-dən 5%-ə endiyini bəyan edir. Bu, hökumətin yaşayış minimumu (2026 üçün 300 manat) əsasında hesablanır.
Müstəqil təhlil: Meydan TV-nin təhlilinə görə, Dünya Bankının "yuxarı-orta gəlirli ölkələr" üçün müəyyən etdiyi yoxsulluq həddi (aylıq təxminən 420 manat) əsasında hesablasaq, rəsmi statistikaya görə əhalinin 13,2%-i yoxsulluq həddində yaşayır. Daha 26,7%-nin gəliri isə bu həddə çox yaxındır (271-340 manat). Yəni hər 7-8 nəfərdən biri rəsmi yoxsulluq həddinin altındadır.
İşsizlik: Artım tendensiyası
Qeydiyyatda olan işsizlərin sayı 2026-cı il iyulun 1-nə 248,5 min nəfər olub ki, bu da illik müqayisədə 8,5% artım deməkdir. Dövlət Statistika Komitəsinin metodologiyasına görə ümumi işsizlik səviyyəsi 5,2%-dir.
Sosial yardım alanların azalması
Ünvanlı dövlət sosial yardımı alan ailələrin sayı 10 ildə 27,5% azalıb — 2016-cı ildə 105 min ailədən 2026-cı ildə 76 min ailəyə düşüb. 2026-cı il iyulun 1-nə 78,9 min ailənin 349,3 min üzvü bu yardımı alır, adambaşına orta aylıq məbləğ cəmi 97,94 manatdır.
Dövlət siyasətinə dəstək: Rəsmi sorğular və reallıq
Rəsmi sorğu nəticələri yüksək dəstək xəttini göstərir. Medianın İnkişafı Agentliyinin 2026-cı il may-iyun aylarında keçirdiyi sorğuya görə:
Prezidentin fəaliyyətini müsbət qiymətləndirənlər: 93,6%
Prezidentə etimad: 87,7%
Seçkilər bu gün keçirilsə, İlham Əliyevə səs verərdim deyənlər: 91,5%
Hicab qadağası etirazları dövlətə olan dəstəyi məhdudlaşdırır
Oktyabr 2026-da məktəblərdə hicab qadağası ilə bağlı geniş etirazlar baş verir. Bakıda və digər rayon və şəhərlərdə şagirdlər dərslərə buraxılmayır, bəzi məktəblilər həmrəylik üçün dərsləri boykot edirlər. Daxili İşlər Nazirliyi 37 nəfərin saxlandığını açıqlasada lakin bu rəqəmin ölkə üzrə minlərlə olduğu deyilir. Qarabağ müharibəsi veteranı olan bir şəxs qızının hicabına görə məktəbdən qovulmasını video ilə ictimaiyyətə çatdıraraq hökuməti tənqid edib...
Politoloq İlqar Vəlizadənin qiymətləndirməsinə görə, Hicabla bağlı problemdə "genişmiqyaslı partlayış" gözlənilmir, çünki cəmiyyətin böyük hissəsi sekulyar dəyərləri dəstəkləyir. Lakin Azərbaycanda Heydər Əliyevin hakimiyyəti dövründə 1998-ci ildə təməli qoyulan 1-ci Hicab Qadağası Dalğası və 2010-cu ildə İlham Əliyevin hakimiyyəti dövründə qeyd olunan qadağanı genişləndirərək 2-ci Hicab Qadağası Dalğasında əsas etirazçılar ölkənin dindar təbəqəsi olsa da, 2026-cı ilin Sentyabırın 21-dən başlayan 3-cü Hicab Qadağası Dalğasında məsələ tam fərqli oldu, etirazlara həm sekulyarlar həm də dindarlar birlikdə qoşularaq etiraz hayqırtılarını yüksəltdilər və bu günə kimi də bu etirazlar davam etməkdə və getdikcə genişlənməkdədir. Bu hadisə göstərir ki, artıq ölkədə həm sekulyarlar və dini həssaslığı olan qruplar arasında dövlət siyasətinə dəstək eyni səviyyədə deyil.
Yekun
Azərbaycanda sosial problemlər — xüsusən yoxsulluq və işsizlik — rəsmi rəqəmlərdən daha ciddi görünür. Dövlət siyasətinə ümumi dəstək sorğularda yüksəkdir, lakin bu dəstək bütün sosial qruplarda eyni deyil. Hicab Qadağasının Üçüncü Dalğasının ətrafında yaşananlar göstərir ki, müəyyən məsələlərdə cəmiyyətdə ciddi fikir ayrılığı mövcuddur və dövlətə dəstək mütləq deyil.
Sizin rəyiniz