Əhli Beyt (əleyhimus səlam) Beynəlxalq Xəbər Agentliyi – ABNA: Bu sözlərə diqqətlə qulaq asın və onları yadda saxlayın: Dünən sadəcə seçkilər keçirilmədi. Dünən ölüm hökmü elan olundu. 77 il mövcud olmuş bir ideya süqut etdi. Yalnız yəhudilər üçün yaradılmış və yalnız yəhudilər tərəfindən idarə olunan dövlət ideyası dağılmaqdadır.
Bəs buna kim son qoydu?
Cavab cəmi üç rəqəmdə gizlənir: 53 — 48 — 19.
Netanyahunun 53 mandatı var. Bu o deməkdir ki, İsrail əhalisinin demək olar ki, yarısı onun hakimiyyətdə olmasını istəmir. Həm də bütün bunlar iki müharibəyə və 7 oktyabr hadisələrinə baxmayaraq baş verir.
Ayzənkotun 48 mandatı var. Bu isə o deməkdir ki, ölkənin digər yarısı da gələcəyini, müəllifin iddiasına görə, əsl müharibədə iştirak etməmiş bir generala etibar etməyə hazır deyil.
Ərəblərin isə 19 mandatı var. Və əsas məsələ məhz burada başlayır. 19 ərəb deputatı İsrail parlamentinin — Knessetin demək olar ki, 16 faizini təşkil edir. Bu isə o deməkdir ki, bundan sonra heç bir israilli siyasətçi əminliklə: «Mən İsrailin baş naziriyəm», deyə bilməyəcək, əgər bir ərəb deputat: «Mən razıyam», deməyibsə.
Baş verənləri dərk edirsinizmi?
İlk dəfə Qüdsdən olan dindar bir yəhudiyə hökumət qurmaq üçün Nazaretdən olan bir ərəbin razılığı lazım ola bilər.
İlk dəfə Təl-Əvivdən olan bir generala dövlət büdcəsini qəbul etdirmək üçün Ümm əl-Fəhm şəhərindən olan bir ərəbin dəstəyinə ehtiyac yarana bilər.
Birləşmiş Ərəb Siyahısı ölkənin üçüncü ən böyük siyasi qüvvəsinə çevrildi. O, vaxtilə baş nazir olmuş Bennettin partiyasından və keçmiş müdafiə naziri Libermanın partiyasından daha böyük siyasi təsir gücünə malik oldu.
Bəs niyə bu, sadəcə növbəti seçkilər deyil, bütöv bir dövrün sonunun başlanğıcıdır?
Çünki İsrail qanunvericiliyi bu məsələdə çox aydındır: Hökumət qurmaq üçün parlamentdə ən azı 61 deputat mandatının dəstəyi tələb olunur.
Netanyahunun 53 mandatı var. Deməli, ona daha 8 mandat çatmır.
Bəs bu mandatları haradan əldə edə bilər?
Müəllifin iddiasına görə, onları əldə etmək üçün heç bir real mənbə yoxdur. Siyasi partiyalar Ben-Qvirlə koalisiyaya daxil olmaqdan imtina edirlər.
Ayzənkotun isə 48 mandatı var. Ona daha 13 mandat lazımdır.
Bu çatışmazlığı haradan aradan qaldırmaq olar?
Yeganə yol ərəb deputatlarının dəstəyini qazanmaqdır. Lakin Ayzənkot özü ərəb partiyaları ilə birlikdə hökumət qurmaq niyyətində olmadığını bəyan edib. Və burada paradoks yaranır:
Hər ikisi hakimiyyətə gəlmək istəyir.
Hər ikisi hakimiyyətə aparan yeganə yolu rədd edir.
Hər ikisi öz vədlərinin girovuna çevrilib.
Nəticə isə siyasi dalandır. Hökuməti quracaq qüvvə yoxdur. Amma o zaman əsas sual ortaya çıxır:
İsrailin növbəti baş naziri kim olacaq?
Və burada müəllifin fikrincə, televiziya efirlərində ucadan səsləndirmək istəmədikləri cavaba gəlib çıxırıq.
İsrail hökumətinin növbəti başçısını faktiki olaraq İsrail seçiciləri deyil, Vaşinqton müəyyən edəcək.
Nəşrdə iddia olunur ki, Donald Tramp özünə yaxın şəxslər vasitəsilə iki prinsipial mesaj çatdırıb:
«Mən Ben-Qvirin təmsil olunduğu hökuməti qəbul etməyəcəyəm».
İkinci mesaj isə belədir:
«Netanyahu hakimiyyətdə qaldığı müddətdə Səudiyyə Ərəbistanı münasibətlərin normallaşdırılmasına razılıq verməyəcək».
Beləliklə, yeni siyasi reallıq formalaşır. Amerika İsraillə Səudiyyə Ərəbistanı arasında yaxınlaşmada maraqlıdır.
Müəllifin məntiqinə görə, Səudiyyə Ərəbistanı Netanyahunun hakimiyyətdən getməsində maraqlıdır.
İsrailin daxilindəki ərəb deputatları isə 19 mandatla Netanyahunu parlament çoxluğundan məhrum etmək imkanına malikdirlər.
Üç qüvvə. Üç fərqli maraq. Və onların kəsişmə nöqtəsində qalmış bir siyasi fiqur.
Bəs bundan sonra nə baş verəcək?
Nəşrdə iddia olunur ki, hazırda hərbçilərin təxminən 600 min səsinin hesablanması prosesi davam edir.
Hətta bu səslər Netanyahunun blokuna əlavə iki mandat qazandırsa belə, onun blokunun mandat sayı cəmi 55 olacaq.
Deməli, arzulanan parlament çoxluğuna çatmaq üçün yenə də kifayət qədər səs olmayacaq.
Müəllifin ehtimalına görə, səkkiz gün sonra yekun nəticələr elan ediləcək.
Prezident İsxak Hersoq siyasi liderlərlə məsləhətləşmələr aparacaq. Lakin çox güman ki, onların heç biri sabit koalisiya hökuməti formalaşdıra bilməyəcək. İsraili bu böhrandan çıxara biləcək yalnız bir ssenari qalır.
Donald Trampın güclü təzyiqi altında yaradılacaq milli birlik hökuməti. Ayzənkot iki il müddətinə hökumətə rəhbərlik edir.
Netanyahu məhkəmə proseslərinə qayıdır.
Ben-Qvir hökuməti tərk edir.
Səudiyyə Ərəbistanı isə İsraillə münasibətlərin normallaşdırılması haqqında saziş imzalayır.
Əgər bu baş verməsə, müəllifin proqnozuna görə, ölkəni yeni seçkilər gözləyir. Artıq altıncı dəfə. Parlamentdə sabit dayağı olmayan müvəqqəti hökumət. Dünyəvi və dindar israillilər arasında qarşıdurmanın alovlandırdığı küçələr.
Amma əsas məsələ heç də bu deyil. Əsas məsələ baş verənlərin tarixi mənasındadır. Hələ dünən İsrailin ərəb əhalisi dövlətin taleyini müəyyənləşdirmək iqtidarında olmayan siyasi azlıq kimi qəbul edilirdi.
Bu gün isə müəllifin fikrincə, məhz həmin azlıq ölkəni kimin idarə edəcəyinə qərar vermək imkanını əldə edib. Onilliklər ərzində kənar müşahidəçi kimi qəbul edilənlər qəfildən qərarverici tərəfə çevriliblər. Əvvəllər ikinci dərəcəli hesab edilən səslər indi həlledici əhəmiyyət qazana bilər.
Müəllif bunu sadəcə siyasi qüvvələr nisbətinin dəyişməsi kimi qiymətləndirmir. O, burada bütöv bir tarixi dövrün rəmzi sonunu görür. Bu, İsrailin taleyini yalnız yəhudi siyasi qüvvələrinin müəyyən etdiyi dövr idi. Və bütün bu fikri hətta bir uşağın belə başa düşə biləcəyi bir cümlə ilə ifadə etsək, belə səslənər:
Dünən azlıq adlandırılmasına alışdığımız bir ərəb, yəhudi çoxluğunun öz dövlətində hökuməti müstəqil şəkildə formalaşdırmasına mane olmaq imkanı qazandı.
Müəllifin iddiasına görə, məhz buna görə: Yalnız yəhudilərin siyasi hakimiyyəti ideyası sadəcə sarsılmadı. O, tarixi məğlubiyyətə uğradı. Bu dönüşün rəmzi isə cəmi 19 deputat mandatı oldu.
19 ərəb mandatı.
Sizin rəyiniz