Əhli-Beyt (əleyhimus səlam) – Beynəlxalq Xəbər Agentliyi- ABNA: “Financial Times” qəzeti ABŞ-ın Fars körfəzindəki hərbi mövcudluğunun gələcəyinə dair təhlil dərc edib. Qəzet son aylarda İranın raket və pilotsuz uçuş aparatları ilə həyata keçirdiyi hücumların ABŞ-ın regiondakı iri və sabit hərbi bazalarının zəifliyini üzə çıxardığını yazıb.
Məlumata görə, bu vəziyyət Vaşinqtonu həmin bazaların bərpası və ya hərbi qüvvələrin regionda yerləşdirilməsi modelinin dəyişdirilməsi ilə bağlı qərar verməyə vadar edir.
“Financial Times” qeyd edir ki, ABŞ-ın Qərbi Asiyadakı hərbi mövcudluğu son dörd onillik ərzində əsasən Fars körfəzi sahilində yerləşən ölkələrdəki hərbi bazalara söykənib. İranın ABŞ-a məxsus təyyarə anqarlarına, təchizat xətlərinə, radar sistemlərinə və komanda mərkəzlərinə hücumları isə bu hərbi modelin səmərəliliyi ilə bağlı ciddi suallar yaradıb.
Qəzetin yazdığına görə, bir sıra ABŞ hərbi bazalarının İran sahillərinə yaxın yerləşməsi onları qısa mənzilli raketlər və pilotsuz uçuş aparatları qarşısında daha həssas vəziyyətə salır.
Məqalədə bildirilir ki, Pentaqon qüvvələrin daha səpələnmiş və çevik şəkildə yerləşdirilməsi modelinə keçməyə çalışır. Bu yanaşmaya əsasən, hərbi qüvvələr və qırıcı təyyarələr iri bazalarda cəmləşmək əvəzinə daha kiçik və müvəqqəti obyektlərdə yerləşdirilə bilər.
“Financial Times”a danışan ekspertlərin fikrincə, belə bir model qarşı tərəfin ABŞ qüvvələrinin yerini müəyyənləşdirməsini və onları hədəfə almasını çətinləşdirə bilər.
Qəzet ABŞ-ın Müəssisə Araşdırmaları İnstitutunun hesablamalarına da istinad edib. Həmin hesablamalara əsasən, Qərbi Asiyanın yeddi ölkəsində yerləşən 11 ABŞ hərbi bazasına dəymiş ziyanın bərpası təxminən 5 milyard dollara başa gələ bilər.
Hücumlar zamanı ABŞ qüvvələrinin və hərbi texnikasının bir hissəsi İsrail, İordaniya və hətta Hind okeanında yerləşən uzaq Dieqo Qarsiya adasına köçürülüb. Məqsəd həmin qüvvələri İranın qısa mənzilli raket və pilotsuz uçuş aparatlarının zərbə imkanlarından uzaqlaşdırmaq olub.
“Financial Times” vurğulayır ki, ABŞ-ın Fars körfəzində hərbi mövcudluğunun azaldılması yalnız hərbi məsələ deyil. Belə qərarın Vaşinqton və onun ərəb müttəfiqləri üçün ciddi siyasi və təhlükəsizlik nəticələri ola bilər.
ABŞ bir tərəfdən sabit hərbi bazaların həssaslığı və onların bərpasının yüksək xərcləri ilə üzləşir, digər tərəfdən isə qoşunların azaldılmasının regiondan geri çəkilmə və ya müttəfiqlərin tək buraxılması kimi qiymətləndirilməsini istəmir.
Məlumata görə, hazırda Səudiyyə krallığı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Bəhreyn, Qətər və Küveytdə təxminən 35 min ABŞ hərbçisi rotasiya əsasında xidmət edir.
ABŞ-ın bəzi keçmiş müdafiə ekspertləri gələcəkdə bu rəqəmin 2003-cü ildə İraqa müdaxilədən əvvəlki dövrdən bəri görünməmiş səviyyəyə qədər azala biləcəyini istisna etmirlər.
Bu proses Vaşinqtonun Qərbi Asiyadakı hərbi iştirakını azaltmaq və diqqətini daha çox Sakit okean regionuna yönəltmək səyləri ilə eyni vaxta təsadüf edir.
Qəzet ABŞ-ın Fars körfəzində hərbi mövcudluğunun tarixinə də nəzər salıb. Bildirilir ki, 1979-cu il hadisələrindən sonra və “Karter doktrinası” çərçivəsində ABŞ-ın regiondakı hərbi iştirakı əhəmiyyətli dərəcədə genişlənib.
Həmin doktrinaya əsasən, ABŞ hər hansı düşmən gücün Fars körfəzinə nəzarəti ələ keçirməsinə imkan verməyəcəyini və bunun qarşısını almaq üçün hərbi gücdən istifadə edəcəyini bəyan edib.
“Financial Times” Avrasiya Qrupunun tarixçisi və analitiki Qreqori Bryunun qiymətləndirməsinə də yer verib. O bildirib ki, “Karter doktrinasının çökmüş olduğu görünür”. Onun fikrincə, İranla müharibə ABŞ-ın məhz bu doktrinanı həyata keçirmək üçün regionda yaratdığı hərbi sistemə ciddi çağırış yaradıb.
Sizin rəyiniz